Episode Details

تعریف

فیض عام، جلوه­ای از طیف نیکویی خداست، به‌جز عمل نجات‌بخش او، شامل هرگونه لطف و نعمتی است که این دنیای سقوط­­­­ کرده و گناه‌­آلود و ملعون، از آن بهره‌­مند است. این فیض نجات­‌بخش نیست. فیض عام، گزینه‌­ای که مجموعه­‌ای از کامیابی و لذت بشر از تمام نعمات و موهبت­‌های خدا را به صورت‌های گوناگون در اختیار او می­‌گذارد و در به تاخیر افتادن خشم خدا، تخفیف در طبیعت گناه‌­آلود انسان و حوادث طبیعی اثرگذار است.  

خلاصه

با اینکه بشریت کاملاً تباه شده و سزاوار خشم خداست، خدا بدلیل رحمت خویش، خشم ویرانگر خود را به تعویق می‌اندازد و حتی، فارغ از عمل نجات، از روی مهربانی خود، تمام انسان‌ها را برکت می‌بخشد. به این بخشش خداوند، فیض عام می‌گویند. فیض عام شامل تمام برکاتی از قبیل باران، خورشید، کامیابی، سلامتی، استعدادها و نعمت‌­های طبیعی، موهبت‌ها و همچنین بازدارندگی سلطه مطلق گناه و غیره می­‌باشد، که انسان به‌طور طبیعی از سوی خدا دریافت می‌کند. آموزۀ فیض عام، روشنگر انسانی است که کاملاً فاسد شده، اما قادر به انجام کارهایی است که به نوعی “نیکو” هستند. با این وجود فیض عام، از نجات دادن قاصر است، و همۀ انسان‌ها برای آشتی با خدا به عمل نجات‌بخش روح‌­القدس نیاز دارند.در کتاب‌­مقدس برای اسم “فیض”، صفت “عام” بکار نرفته اما با توجه به شیوه رفتار خدا با غیر مسیحیان که در کتاب‌­مقدس به تصویر کشیده شده ­است، آن را ارزیابی می‌کنیم. بنابراین، وظیفۀ ما این است که تعیین کنیم فیض عام خداوند در صورت وجود، در زندگی افرادی که در تمام طول عمر خود بی‌­ایمان هستند و علیه خدا عصیان می­‌کنند، چگونه مقرر می­‌گردد.[1]

 این واقعیتی است اجتناب­‌ناپذیر؛ تصویری که در کتاب­‌مقدس از وضعیت انسان ارائه شده، فارغ از فیض نجات بخش خدا، فراتر از ظلمت و ناامیدی است. پولس رسول بر اساس متون مختلف عهد قدیم درد و رنج نوع بشر را جدای از مسیح اینگونه توصیف می­‌کند: «هیچ­‌کس پارسا نیست، حتی یک نفر. هیچ­‌کس فهیم نیست، هیچ­‌کس در جستجوی خدا نیست. همه گمراه گشته‌­اند، همه باطل گردیده‌­اند. نیکو­کاری نیست، حتی یک نفر.» (رومیان ۱۰:۳-۱۲).الهیدانان این حقیقت را یک تباهی کامل می‌نامند. واژۀ تباهی به این معنا نیست که همه کاملا و در حد اعلی بد هستند. بلکه به سادگی به این معناست که تباهی اخلاقی و ظلمت روحانیِ خودخواسته، کل وجودشان، مانند فکر، قلب، جان، روح، جسم، احساسات و اراده‌­ ایشان را فراگرفته ­است. اشخاصی که مفهوم “تباهی کامل” را درک نمی‌کنند، صرفا به خاطر یک دلیل ساده، قادر به پذیرش این حقیقت نیستند و آن این است که این امر با آنچه در این جهان شاهد آن هستند و آنچه  که در روابط با دیگران تجربه می‌کنند، در تعارض است. واقعیت این است که تعداد اندکی افراد فوق‌­العاده شریر در جامعه هستند. اغلب ما دوستان نزدیک یا اقوامی داریم که مسیحی نیستند، با این وجود این اجازه را به خود می­‌دهیم که آنها را “آدم­‌های خوب” بنامیم. آنها انسان­‌هایی صادق، اجتماعی، متمدن و با محبت هستند و نشانه‌های بسیار اندکی از فساد کامل در خود دارند و ما از حضورشان لذت می‌­بریم و شخصیت‌شان را تأیید می‌کنیم.همین تنش، جان ماری را وادار به پرسیدن یک سری سوالات اساسی می­‌کند: چگونه انسان­‌هایی که هنوز مورد خشم و لعن خدا­ قرار می‌گیرند و وارثین جهنم هستند، درعین­‌ حال از بسیاری از نعمات خداوند بهره‌­منداند؟ چگونه انسان‌هایی که هنوز نجات و تولد تازه بوسیلۀ روح‌­القدس را نیافته‌اند، با این وجود بسیاری از توانایی‌ها، نعمت‌­ها و موهبت‌ها و دست­‌آوردها در آنها مشهود است، به حدی که موجبات محافظت، شادی (البته از نوع دنیوی و زودگذر)، رشد فرهنگی، پیشرفت اجتماعی و اقتصادی خود و دیگران را فراهم می­‌آورند؟ چگونه ملت‌­ها و افرادی که به‌­نظر تاکنون پیام نجات‌­بخش انجیل را نپذیرفته و تولد تازه را دریافت نکرده‌اند، در آنچه ما تمدن بشری می‌­نامیم، سهیم بوده، نقش بسزایی دارند. و در نهایت جامع‌ترین پرسش این است: چگونه این دنیای ملعون شده به‌خاطر گناه، از الطاف و مهربانی بی‌حد آفرینندۀ مقدس و همواره متبارک خود برخوردار است؟[2]

پاسخ پرسش ماری در تمایزی نهفته ­است که کتاب‌­مقدس بین آنچه ما از یک سو فیض نجات‌بخش و از سوی دیگر فیضی عاری از نجات می‌­نامیم، قائل است. نیکویی خدا شامل همۀ مخلوقاتش می‌­شود. اما این نیکویی همانند هدفی که در نجات و رستگاری برای کسانی که به آنها اختصاص داده و بر آنها می­‌بارد، نیست. لذا در این­جا ما از فیض عام