Episode Details

Xung đột Iran có nguy cơ trở thành « chiến tranh toàn diện » ? Đối với Ả Rập Xê Út, « mối đe dọa Israel » ít nguy hiểm hơn « mối đe dọa Iran » ; Tranh cãi về việc Pháp hợp tác với Nga sản xuất thanh nhiên liệu cho một nhà máy điện hạt nhân ở Đức ; Châu Âu trở thành mồi của hỏa hoạn mùa hè 2026. Trên đây là một số chủ đề của Tạp Chí Thế Giới Đó Đây tuần này.

Ngày 24/07/2026, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) kêu gọi người dân ở Trung Đông « giữ khoảng cách 500 mét với bất kỳ địa điểm nào có quân đội Mỹ trú đóng để bảo đảm an toàn ». Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cảnh báo Teheran sẽ trả đũa bất kỳ quốc gia nào « tham gia, hợp tác hoặc hỗ trợ » Hoa Kỳ. Ông nói thêm rằng Iran « bảo lưu quyền thực hiện mọi biện pháp cần thiết để tự vệ ».

Bahrain và Jordanie bị Iran oanh kích để đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ trong đêm thứ 13 liên tiếp (đêm 23-24/07), được Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ khẳng định là « nhằm giảm thiểu hơn nữa mối đe dọa do Iran gây ra cho các thủy thủ dân sự và tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz ». Trước đó, các nước có căn cứ của Mỹ như Koweit, Irak, Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất… cũng thường xuyên trúng drone của Iran, kể cả một số công trình dân sự, như một nhà máy khử muối nước biển ở Koweit.

Tại sao Iran lại nhắm đến những công trình dân sự ? Trả lời RFI, nhà nghiên cứu David Rigoulet-Roze, Viện Phân tích chiến lược Pháp kiêm tổng biên tập tạp chí Phương đông chiến lược (Revue Orient stratégique) phân tích :

« Iran đã ám chỉ rằng nếu cơ sở hạ tầng dân sự của họ bị nhắm đến, họ sẽ có phản ứng tương tự đối với phía bên kia Vùng Vịnh. ​​Và điều đó đã xảy ra bởi vì trong giai đoạn hai, Hoa Kỳ đã quyết định tấn công một số lượng đáng kể các cây cầu và nhà máy điện. Từ quan điểm của Iran, điều này giải thích cho việc họ có phản ứng tương tự, có nghĩa là thực hiện nhiều cuộc tấn công lớn, đặc biệt là nhắm vào Koweit, hai lần nhắm vào các nhà máy điện, máy phát điện và nhà máy khử muối. Đây rõ ràng là một sự leo thang có chủ ý, vì chúng ta biết rất rõ rằng nước là vấn đề trọng tâm, là lằn ranh đỏ đối với các quốc gia quân chủ dầu mỏ, đặc biệt là Koweit, quốc gia phụ thuộc đến 90% vào nước khử muối. Tỷ lệ này không giống nhau ở các quốc gia quân chủ dầu mỏ, ví dụ đối với Ả Rập Xê Út là 70%. Nhưng nói chung, đó là một vấn đề sống còn. Vì vậy, chúng ta đang bước vào một vùng còn chưa được rõ, xét đến bối cảnh leo thang đang diễn ra ».

Nguy cơ chiến tranh toàn diện ?

Về phía Mỹ, ngày 23/07, tổng thống Donald Trump dường như đang cân nhắc một cuộc tấn công « quy mô lớn » nhắm vào Iran, lớn hơn cả những cuộc tấn công trước đây. Hai quan chức Mỹ xác nhận với trang mạng Axios chưa có mệnh lệnh mới nào được ban hành cho quân đội. Trước đó, phía Iran cũng tuyên bố « sẽ dạy (cho Mỹ) những bài học đáng nhớ ». Những vụ oanh kích liên tục đang phá vỡ thỏa thuận khung được ký ngày 17/06 và làm gia tăng leo thang chiến tranh. Liệu một cuộc chiến toàn diện có nguy cơ xảy ra hay không ? Nhà nghiên cứu David Rigoulet-Roze phân tích :

« Rõ ràng đây không phải là trường hợp các cuộc tấn công lẻ tẻ. Ngoài ra còn có những dấu hiệu không thể nhầm lẫn, chẳng hạn sự gia tăng số lượng máy bay tiếp nhiên liệu KC-135, bởi vì đã có khoảng 60 chiếc ở Israel. Chúng không được tập trung ở những nước có căn cứ của Mỹ để tránh bị trúng hỏa lực của Iran, và dự kiến ​​sẽ có thêm khoảng 15 chiếc nữa đến Israel. Có nghĩa là xét về thời gian, việc này cho phép một chuỗi các cuộc tấn công gần như không gián đoạn trong vài tuần. Vì vậy, rõ ràng là đang có một kịch bản quy mô lớn, cả về thời gian và quy mô leo thang vừa về địa lý và quy mô tấn công được mở rộng bởi vì có sự thay đổi trong đối tượng tấn công.

Do đó, điều này là đáng lo ngại bởi vì, về phía Iran, Mohsen Rezaee, cố vấn quân sự của lãnh tụ tối cao Iran, từng nói đến một cuộc chiến