Episode Details

00:00 Πρόλογος

01:49 Απρόσκλητος Επισκέπτης (The Unexpected Guest)

1:55:00 Τα Ποντίκια (Three Blind Mice)

2:26:00 Η Ποντικοπαγίδα (The Mousetrap)

3:52:00 Δέκα Μικροί Νέγροι – Και Δεν Έμεινε Κανένας (And Then There Were None)

5:38:00 Επίλογος

Υπάρχει μια στιγμή στα έργα της Αγκάθα Κρίστι που είναι πιο τρομακτική από τον ίδιο τον φόνο. Δεν είναι η στιγμή που βρίσκεται το πτώμα. Δεν είναι η στιγμή που ακούγεται η κραυγή. Είναι η στιγμή που η πόρτα κλείνει.

Η Αγκάθα Κρίστι στην πραγματικότητα δεν φυλακίζει τους ήρωές της σε σπίτια, ξενοδοχεία και νησιά. Τους φυλακίζει μέσα στον ίδιο τους τον εαυτό. Ο κλειστός χώρος είναι απλώς το εργαλείο. Η πραγματική φυλακή είναι η μνήμη.

Αυτό που κάνει τα «κλειστοφοβικά» της έργα τόσο αξεπέραστα δεν είναι μόνο η αγωνία της αποκάλυψης του δολοφόνου. Είναι το ψυχολογικό ξεγύμνωμα των χαρακτήρων. Όσο υπάρχει ο έξω κόσμος, ο άνθρωπος μπορεί να δραπετεύσει. Μπορεί να αλλάξει συζήτηση, πόλη, πρόσωπο. Μπορεί να κρυφτεί πίσω από έναν τίτλο, μια κοινωνική θέση, μια εικόνα αξιοπρέπειας.

Όταν όμως η πόρτα κλείνει, όλα αυτά καταρρέουν.

Στα έργα αυτά βλέπουμε ανθρώπους που δεν είναι τέρατα. Και αυτό είναι το πιο ανησυχητικό. Είναι καθημερινοί άνθρωποι που κάποια στιγμή επέλεξαν τη σιωπή αντί για την αλήθεια, την ευκολία αντί για το θάρρος, την αυτοπροστασία αντί για την ευθύνη. Η Κρίστι δεν ενδιαφέρεται μόνο για το χέρι που κρατά το όπλο. Ενδιαφέρεται για όλες τις μικρές στιγμές που οδήγησαν μέχρι εκεί.

Οι δολοφόνοι της δεν γεννιούνται πάντα μέσα από καθαρή κακία. Γεννιούνται από εμμονές, τραύματα, ταπεινώσεις, φόβους και μια διαστρεβλωμένη αίσθηση δικαιοσύνης. Και τα θύματα πολλές φορές δεν είναι απλώς αθώες παρουσίες. Είναι άνθρωποι που άφησαν πίσω τους πληγές.

Εδώ βρίσκεται η μεγάλη ιδιοφυΐα της. Αναγκάζει τον ακροατή να κάνει την πιο δύσκολη ερώτηση: αν βρισκόμουν κι εγώ μέσα σε αυτό το δωμάτιο, ποια αλήθεια μου θα φοβόμουν περισσότερο να αποκαλυφθεί;

Γιατί τελικά, σε αυτά τα τέσσερα έργα, η πόρτα δεν κλειδώνει για να μη φύγει ο δολοφόνος.

Κλειδώνει για να μην μπορέσει κανείς να ξεφύγει από τη συνείδησή του.

Το χιόνι αποκλείει το αρχοντικό. Η θάλασσα απομονώνει το νησί. Η ομίχλη σκεπάζει το σπίτι. Ένα δωμάτιο μετατρέπεται σε παγίδα. Και τότε η μεγάλη βασίλισσα του εγκλήματος κάνει το πιο σκληρό πείραμα: παίρνει ανθρώπους που δείχνουν φυσιολογικοί, αξιοπρεπείς, κοινωνικά αποδεκτοί και τους αφαιρεί κάθε έξοδο διαφυγής.

Γιατί ο πραγματικός τρόμος στην Κρίστι δεν είναι ότι κάποιος δολοφόνος πλησιάζει από έξω. Είναι η αποκάλυψη ότι ήταν από την αρχή ανάμεσά τους.

Στη σημερινή μεγάλη βραδιά μπαίνουμε σε τέσσερις κόσμους εγκλεισμού. Τέσσερα ψυχολογικά εργαστήρια όπου η μάσκα πέφτει και ο άνθρωπος μένει γυμνός απέναντι στη μνήμη του.

Στον «Απρόσκλητο Επισκέπτη», μια ομιχλώδης νύχτα οδηγεί έναν άγνωστο άνδρα σε ένα σπίτι όπου ένας φόνος έχει ήδη συμβεί. Όμως το ερώτημα γρήγορα παύει να είναι ποιος τράβηξε τη σκανδάλη. Η Κρίστι ανοίγει ένα βαθύτερο θέμα: όταν ένα θύμα έχει σκορπίσει πόνο γύρω του, πόσοι άνθρωποι μπορούν να θεωρηθούν πραγματικά αθώοι; Κάθε πρόσωπο κουβαλά ένα κίνητρο και κάθε σιωπή κρύβει μια πληγή.

Στα «Τρία Τυφλά Ποντίκια», το αθώο παιδικό τραγούδι μετατρέπεται σε σκοτεινή προφητεία. Οι άνθρωποι δεν κυνηγιούνται από έναν άγνωστο εχθρό αλλά από όσα πίστεψαν πως είχαν θαφτεί. Η Κρίστι παίζει με κάτι βαθιά ανθρώπινο: την ψευδαίσθηση ότι ο χρόνος σβήνει τις πράξεις μας. Όμως ο χρόνος δεν σβήνει πάντα. Μερικές φορές απλώς περιμένει.

Στην αθάνατη «Ποντικοπαγίδα», το Μόνκσγουελ Μάνορ γίνεται κάτι περισσότερο από ξενώνας. Γίνεται ένας χώρος εξομολόγησης χωρίς ιερέα και ένα δικαστήριο χωρίς δικαστή. Οι επισκέπτες είναι αποκλεισμένοι από το χιόνι, αλλά στην πραγματικότητα είναι αποκλεισμένοι μέσα στις ίδιες τους τις επιλογές. Το έργο ρωτά κάτι πολύ πιο δύσκολο από το ποιος σκότωσε: πόση ευθύνη έχουμε για όσα επιτρέψαμε να συμβούν;

Και στο «Και Δεν Έμεινε Κανέν