Episode Details

Những chủ đề chính trong tạp chí Thế Giới Đó Đây tuần này : Sai lầm chiến lược then chốt ngay từ đầu của Mỹ - Israel phải chăng là không giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz với Iran ? Eo biển Hormuz và thách thức đa dạng hóa nguồn cung năng lượng ở Đông Nam Á ; Các nhà lãnh đạo nhóm G7 muốn bàn về Trung Quốc hơn là đối thoại với Trung Quốc ; Giorgia Meloni và Sanae Takaichi : Sự đồng thuận quốc phòng - kinh tế của hai nữ lãnh đạo nhóm G7. 

Sai lầm chiến lược then chốt ngay từ đầu của Mỹ - Israel : Không giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz ?

Tại Israel, thỏa thuận đạt được giữa Washington và Teheran được đông đảo công luận nhìn nhận như một sai lầm chiến lược của chính quyền Donald Trump, và một chiến thắng của Iran. Nhiều nhà phân tích cho rằng thỏa thuận này củng cố vị thế của Cộng hòa Hồi giáo Iran, trong khi vẫn chưa đáp ứng được những đòi hỏi của phía Israel.

Bà Sima Shine, chuyên gia của Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia tại Tel Aviv, chuyên gia về Iran và là cựu thành viên Mossad, cơ quan tình báo đối ngoại của Israel, hôm 16/06/2026 giải thích với thông tín viên RFI Frédérique Misslin tại Tel Aviv lý do dẫn đến những lợi thế cho Teheran :

« Nếu như Iran cảm thấy mình mạnh mẽ và đàm phán như đang ở thế thắng cuộc, thì đó là bởi vì Teheran nhìn nhận tình hình dưới một góc độ khác. Mục tiêu đề ra ban đầu của cuộc chiến này là lật đổ chế độ Teheran. Thế nhưng, chế độ đó đã sống sót, và điều này khiến giới chức Iran có cảm giác rằng họ đã tìm thấy sức mạnh để tái tổ chức hệ thống trước những đội quân hùng mạnh của Hoa Kỳ và Israel.

Họ ngày càng ít quan tâm đến người dân Iran. Họ không bận tâm đến việc thường dân thiệt mạng. Họ cũng chẳng bận tâm đến việc binh sĩ bị giết chết, hay các thành viên của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo mất mạng ...

Và dĩ nhiên, điều quan trọng nhất là ngay từ đầu cuộc chiến Iran đã thành công trong việc phong tỏa eo biển Hormuz. Đây là một thất bại lớn, một thất bại thực sự lớn, đối với cả Hoa Kỳ và Israel. Tôi cho rằng, ngay vào thời điểm mà giáo chủ Iran Khamenei bị trừ khử, thì việc cần làm ngay lập tức lẽ ra phải là giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz ».

Đông Nam Á : Eo biển Hormuz và thách thức đa dạng hóa nguồn cung năng lượng

Trong bài phát biểu đầu tiên của ông kể từ khi Mỹ và Iran công bố bản ghi nhớ thỏa thuận, hôm thứ Ba 16/06, khi công bố báo cáo về triển vọng năng lượng ở Đông Nam Á tại một sự kiện ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), Fatih Birol, nhận định việc mở lại « càng sớm càng tốt » eo biển Hormuz là điều cần thiết để các nguồn năng lượng « có thể tiếp tục được vận chuyển tới châu Á và các khu vực khác ».

Tổng giám đốc IEA cũng dự báo tác động của cuộc khủng hoảng sẽ còn kéo dài : « Ngay cả khi giá năng lượng quay trở lại mức mà thế giới từng biết trước đây, cuộc khủng hoảng này vẫn đã tạo ra những làn sóng chấn động đối với toàn bộ ngành năng lượng toàn cầu ». Theo ông Fatih Birol, cuộc khủng hoảng này đã khiến và sẽ tiếp tục khiến nhiều nước phải xem xét lại chính sách năng lượng, chiến lược phát triển, các lựa chọn cũng như các đối tác của mình, bởi vì ngoài vấn đề giá cả, niềm tin về sự bảo đảm an toàn nguồn cung ứng đã trở thành một yếu tố then chốt trong lĩnh vực năng lượng.

Trả lời phỏng vấn của RFI Tiếng Việt, ngày 17/06, nhà nghiên cứu Didier Chaudet, chuyên gia địa chính trị về thế giới Ba Tư, Nam - Trung Á cũng cho rằng cuộc chiến hơn 100 ngày vừa qua giữa « bộ đôi » Mỹ - Israel với Iran đang làm chuyển dịch các thế cờ chiến lược ở Trung Đông và Nam Á.

Còn đối với khu vực Đông Nam Á thì sao ?

« Tại Đông Nam Á, tình hình có phần khác và có thể được tóm gọn trong một điểm : tất cả các nước thành viên ASEAN đều đã hiểu rằng họ phải giảm lệ thuộc vào dầu mỏ và khí đốt tự nhiên, đồng thời khẩn trương đa dạng hóa nguồn cung năng lượ