Episode Details

वाग्भटः विख्यातः प्राचीनः वैद्यराजः । एकदा धन्वन्तरिः पृथ्वीतले वैद्यानां परीक्षा करणीया इति विचिन्त्य शुकस्य रूपं धृत्वा एकं प्रश्नं त्रिवारम् उच्चार्य वैद्यान् अपृच्छत् - 'कोऽरुक्? कोऽरुक्? कोऽरुक्?’ (कः आरोग्यसम्पन्नः भवति इत्यर्थः)। वैद्याः विविधानि उत्तराणि दत्तवन्तः किन्तु धन्वन्तरिः न सन्तुष्टः । यदा वाग्भटं प्रति आगत्य प्रश्नं अपृच्छत् तदा सः उत्तरयति 'हितभुक्, मितभुक्, उष्णभुक्' इति । तस्य आशयः आहारः हितकारः मितरूपः उष्णः च भवेत् । वाग्भटस्य उत्तरेण धन्वन्तरिः सन्तुष्टः जातः ।
(“केन्द्रीयसंस्कृतविश्वविद्यालयस्य अष्टादशीयोजनान्तर्गततया एतासां कथानां ध्वनिप्रक्षेपणं क्रियते”)

Vagbhata was a renowned ancient physician. Once, Dhanvantari decided to test the physicians of the earth. Disguised as a parrot, he asked three times, “Ko’ruk? Ko’ruk? Ko’ruk?” (meaning, “Who is truly healthy?”). The physicians gave various answers, but none satisfied him. When he asked Vagbhata, the reply was: “One who eats wholesome food, moderate food, and warm food.” By this he meant that diet should be beneficial, taken in moderation, and warm. Dhanvantari was pleased with this answer.