Episode Details

Liban, một quân cờ mới trên bàn đám phán Hoa Kỳ - Iran ; Bất đồng chiến lược giữa Mỹ và Israel ; Nga bước vào suy thoái kinh tế ; Trung Quốc bị tố cáo tài trợ ồ ạt các doanh nghiệp trong nước ; và Hoa Kỳ tiếp tục siết chặt kinh tế Cuba. Trên đây là những chủ đề thời sự đáng chú ý trong tuần.

Liban : « Con cờ mặc cả » trong đàm phán Mỹ - Iran ?

Ngày 01/06/2026, Iran thông báo đình chỉ các cuộc tiếp xúc với Mỹ thông qua các bên trung gian khi lên án các chiến dịch quân sự ở Liban, đồng thời đe dọa mở thêm các mặt trận mới. Hai ngày sau, 03/06, tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rằng các cuộc đàm phán với Iran có thể sớm kết thúc vào « cuối tuần này », nhưng ông không loại trừ khả năng thất bại, và cho biết thêm, ông muốn tách rời vấn đề Liban khỏi các cuộc đàm phán hiện nay với Teheran.

Tuy nhiên, trong cùng ngày, ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi có những phát biểu khác biệt hoàn toàn khi khẳng định rằng « chưa có một tiến bộ đáng kể nào » trong đàm phán với Mỹ để chấm dứt chiến tranh ở Trung Đông. Trả lời một kênh truyền hình Liban được hãng tin Tasnim dẫn lại, lãnh đạo ngành ngoại giao Iran tuyên bố : « Điều kiện để quay trở lại bàn đàm phán là Iran muốn có một sự bảo đảm về các quyền của nhân dân Iran, chấm dứt chiến tranh ở Liban và giảm các căng thẳng trong vùng ».

Vì sao Iran lại muốn đưa hồ sơ Liban vào bàn đàm phán lúc này ?

Theo phân tích từ trang Iran International, một trang tin đối lập chống chế độ Iran, được tuần báo Pháp Courrier International lược dịch, chế độ Teheran đang nghĩ rằng lợi thế hiện nay đang nghiêng về phía họ và Iran có thể thoát khỏi cuộc chiến trên thế thượng phong. Bất chấp các cuộc oanh tạc dữ dội của Mỹ và Israel, bắn phá các vị trí quân sự cũng như nhiều cơ sở hạt nhân, nhưng chế độ Teheran vẫn « sống sót », quân đội không bị suy suyễn dù có những thiệt hại, vấn đề hạt nhân chưa được giải quyết và Washington buộc phải tiếp tục đàm phán với họ.

Từ những đánh giá này, Iran tin rằng trên bình diện ngoại giao, họ có thể đi xa hơn ngoài khuôn khổ hạt nhân, và buộc Hoa Kỳ phải tính đến cả tình hình ở Liban. Theo nhà báo Yaakov Katz, song tịch Mỹ - Israel, được trang Iran International dẫn lại, « đây sẽ là một thảm họa nếu hai hồ sơ này được kết nối với nhau ». Nếu Mỹ chấp nhận Liban là một phần trong khuôn khổ đàm phán, Teheran rất có thể sẽ sử dụng một cách có hệ thống cuộc đối đầu giữa Hezbollah và Israel như là một đòn bẩy mỗi khi xuất hiện một bất đồng ngoại giao.

Phải chăng những động thái này của Iran nằm trong chiến lược « toàn diện » hơn ?

Những lo ngại này đang nổi lên vào lúc tổng thống Trump cố gắng cân bằng hai mục tiêu trái ngược nhau : Muốn tránh leo thang chiến tranh trong khu vực và duy trì đồng thời kênh ngoại giao với Teheran. Trong khi đó, Iran đe dọa mở thêm mặt trận mới, như gia tăng áp lực lên eo biển Bab el-Mandeb, một tuyến đường huyết mạch khác cho vận tải thương mại, vào lúc căng thẳng vẫn ở mức cao tại eo biển Hormuz. Những lời đe dọa này đã làm dấy lên lo ngại về nguồn cung ứng năng lượng toàn cầu và hậu quả kinh tế từ một cuộc đối đầu khu vực rộng lớn hơn.

Eric Mandel, nhà sáng lập Middle East Political and Information Network, cho rằng cuộc khủng hoảng ở Liban, các mối đe dọa về lưu thông hàng hải và việc đình chỉ đàm phán tất cả đều nằm trong một chiến lược toàn diện hơn và có điều phối của Iran, khi tìm cách kéo dài thời gian các cuộc đàm phán, và gây áp lực kinh tế và địa chính trị với Washington. Mục tiêu là trắc nghiệm chính quyền Trump có sẵn sàng can dự vào một cuộc xung đột kéo dài hay không với hy vọng rằng các biến động về giá dầu, gián đoạn thương mại hàng hải và những bất ổn về kinh tế cuối cùng sẽ cho phép họ có được các nhượng bộ từ Washington. Vị chuyên gia này kết luận tính chất bất định đang có lợi cho Iran và điều Iran muốn là « gây ra một suy thoái toàn cầu ».

Nhưng cách tiếp