Episode Details

00:00 Πρόλογος

01:12 Έγκλημα στο Μανχάταν — Χιου Πέντεκοστ

41:57 Ένα... παραλίγο τέλειο έγκλημα — Γκυ Αμπέκασις

1:20:00 Ο θαμμένος θησαυρός — Έντγκαρ Ουάλας

2:14:00 Το τηλεφώνημα — Μπίλι Άντριους

2:56:00 Επίλογος

Κάποτε το αστυνομικό θέατρο αρκούνταν σ’ ένα πτώμα, έναν ύποπτο και έναν ευφυή ερευνητή που θα συνέδεε τα σκόρπια κομμάτια του παζλ. Ο θεατής παρακολουθούσε μια πνευματική μονομαχία και περίμενε με σχεδόν παιδική ανυπομονησία την αποκάλυψη του ενόχου. Όμως υπάρχουν στιγμές όπου το αστυνομικό έργο παύει να αναζητά τον δράστη και αρχίζει να εξετάζει τον άνθρωπο. Παύει να αναρωτιέται «ποιος το έκανε» και στρέφεται προς το δυσκολότερο ερώτημα: «γιατί ο άνθρωπος πιστεύει πως έχει δικαίωμα να το κάνει». Στα τέσσερα αυτά έργα, το μυστήριο δεν αναζητά μόνο τον ένοχο. Αναζητά τη στιγμή όπου η ανθρώπινη βεβαιότητα καταρρέει. Τέσσερις συγγραφείς, τέσσερις διαφορετικοί δραματουργικοί δρόμοι, αλλά μία κοινή εμμονή: η στιγμή όπου η ανθρώπινη βεβαιότητα γκρεμίζεται.

Ο Χιου Πέντεκοστ στο «Έγκλημα στο Μανχάταν» ξεκινά σχεδόν παραπλανητικά ήρεμα. Τοποθετεί την αρχή της ταραχής σε έναν χώρο που θεωρείται παραδοσιακά ασφαλής: την οικογένεια. Μια οικογενειακή συγκέντρωση διαταράσσεται από μια απουσία. Η αγαπημένη κόρη δεν εμφανίζεται. Πίσω όμως από αυτή τη φαινομενικά απλή ανησυχία κρύβεται μια οικογένεια με εσωτερικές ανισορροπίες. Το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται μόνο στο μυστήριο της εξαφάνισης αλλά στον τρόπο που η οικογένεια παρουσιάζεται ως ένα σώμα με άνισους χτύπους καρδιάς. Ο πατέρας δεν αγαπά τα παιδιά του με την ίδια ένταση. Η μία κόρη γίνεται φορέας νοσταλγίας, η άλλη κουβαλά την άδικη σιωπηλή τιμωρία μιας γέννησης που συνδέθηκε με θάνατο. Ο πατέρας αγαπά παθολογικά τη μία κόρη επειδή θυμίζει τη νεκρή σύζυγό του, ενώ η άλλη κουβαλά αθόρυβα μια άδικη απόσταση. Ο Πέντεκοστ δεν μιλά μόνο για ένα έγκλημα. Μιλά για την αόρατη βία των σχέσεων. Για τις πληγές που δημιουργούνται όχι από όσα λέγονται αλλά από όσα δίνονται άνισα Ο Πέντεκοστ μοιάζει να λέει ότι οι πιο επικίνδυνες αδικίες είναι εκείνες που δεν αναγνωρίζονται ως αδικίες επειδή παρουσιάζονται με το προσωπείο της αγάπης.

Ο Έντγκαρ Ουάλας στον «Θαμμένο θησαυρό» κινείται σε διαφορετικό έδαφος. Το σκηνικό είναι η βρετανική κοινωνία του κύρους και της κοινωνικής αξιοπρέπειας. Δικαστές, τίτλοι και πρόσωπα με δημόσια εικόνα ακεραιότητας. Ο John Reeder λειτουργεί σχεδόν σαν χειρουργός της ανθρώπινης υποκρισίας. Κινείται αθόρυβα μέσα σε αυτό το περιβάλλον σαν άνθρωπος που έχει καταλάβει πως η εγκληματική φύση δεν φορά πάντοτε βρόμικα γάντια. Συχνά φορά μεταξωτές γραβάτες και μιλά με άψογους τρόπους Δεν ψάχνει μόνο αποδείξεις. Ψάχνει τα μικρά σημάδια που προδίδουν εκείνον που πίστεψε πως η εξουσία του τον τοποθετεί πάνω από την ηθική. Ο Ουάλας υπενθυμίζει κάτι που διατηρεί ανατριχιαστική επικαιρότητα. Οι κοινωνίες συχνά συγχωρούν ευκολότερα την αδικία όταν αυτή φορά ακριβό κοστούμι. . Στον «Θαμμένο θησαυρό» η ατμόσφαιρα έχει τη μυρωδιά της αγγλικής ομίχλης και της κοινωνικής αξιοπρέπειας. Δικαστές, τίτλοι και πρόσωπα που μοιάζουν υπεράνω υποψίας. Το πιο ανατριχιαστικό στοιχείο είναι η διαχρονικότητα αυτού του μηχανισμού. Η εποχή αλλάζει, όμως η κοινωνία εξακολουθεί να ερωτεύεται τίτλους, θέσεις και εικόνες κύρους. Συνεχίζει να θεωρεί ότι το κοστούμι αποτελεί πιστοποιητικό ηθικής ποιότητας. Ο Ουάλας σχεδόν ειρωνεύεται αυτή τη συλλογική αφέλεια.

Στο «Ένα... παραλίγο τέλειο έγκλημα», ο Γκυ Αμπέκασις εγκαταλείπει σχεδόν ολοκληρωτικά το κλασικό αστυνομικό μοτίβο και περνά στο ψυχολογικό παιχνίδι. Ο Μασονιέ πιστεύει ότι έχει οργανώσει τη ζωή του με μαθηματική ακρίβεια, είναι από εκείνες τις μορφές που προκαλούν αρχικά θαυμασμό και ύστερα δυσφορία . Είναι ο άνθρωπος που αντιμετωπίζει τον κόσμο σαν μια επιχείρηση όπου όλα υπακούουν στη λογική του. Όμως η εμφάνιση του Αγνώστου μοιάζει σχεδόν με εισβολή συνείδησης. Η μορφή του δεν έχει μόνο δραματική λειτουργία. Είναι η προσωποποίηση του φόβου που γεννά η αλήθεια όταν χτυπά την πόρτα ε