Episode Details

Matxcơva kỷ niệm 81 năm chiến thắng phát xít Đức trong bối cảnh quốc tế không mấy thuận lợi cho Nga. Kịch bản Iran và Mỹ đối đầu quân sự dữ dội trở lại có dễ xảy ra? Năng lực drone biển của Ukraina có giúp bảo đảm an ninh eo biển Hormuz? Bị Mỹ phong tỏa cảng biển, Iran vẫn chưa bị bóp nghẹt về tài chính. Na Uy bị giới môi trường phản đối vì mở lại 3 mỏ khí đốt. Trên đây là những đề tài chính trong tạp chí Thế Giới Đó Đây tuần này.

Matxcơva tổ chức lễ kỷ niệm 81 năm ngày Chiến Thắng phát xít Đức trong bối cảnh quốc tế không mấy thuận lợi cho Nga 

Thứ Bảy 09/05/2026, Matxcơva tổ chức lễ kỷ niệm 81 năm ngày Chiến Thắng phát xít Đức. Khác với buổi lễ hoành tráng năm ngoái với buổi duyệt binh rầm rộ có sự tham gia của đại diện quân đội 13 nước, trước sự hiện diện của hơn 20 lãnh đạo các nước đồng minh của Nga trên thế giới, như Trung Quốc, Brazil, Belarus, Ai Cập, Venezuela, Việt Nam, Cuba …, năm nay trước nguy cơ bị Ukraina tấn công bằng drone, Matxcơva thu nhỏ đáng kể quy mô lễ kỷ niệm 09/05 : Lần đầu tiên từ gần 20 năm nay, cuộc duyệt binh tại Quảng trường Đỏ diễn ra mà không có màn trình diễn vũ khí, khí tài quân sự.

Buổi lễ diễn ra trong bối cảnh quốc tế từ đầu năm nay không mấy thuận lợi cho Nga : đồng minh Venezuela, tổng thống Nicolas Maduro đã bị Mỹ bắt giữ và đang bị xét xử, Cuba lâm khủng hoảng nghiêm trọng dưới các đòn cấm vận mới của chính quyền Donald Trump, đảng của thủ tướng Hungary Viktor Orban, đồng minh lớn nhất của Putin ở Liên Âu thất cử trong kỳ bầu cử lập pháp vừa qua … Và dĩ nhiên không thể không kể tới những tổn hại mà Teheran, một đồng minh lớn của chế độ Putin, đang hứng chịu trong chiến tranh Trung Đông.

Thông tín viên Anissa El Jabri tại Matxcơva cho biết là điện Kremlin thông báo có 7 lãnh đạo nước ngoài hiện diện, tính cả Abkhazia và Nam Ossetia, vốn dĩ tuyên bố độc lập sau cuộc chiến tranh Nga-Gruzia hồi năm 2008, nhưng không được quốc tế công nhận. Lãnh đạo của các nước Trung Á, cũng như Armenia và Slovakia đều không tham dự buổi lễ.

Liên quan đến chiến tranh Ukraina, khu vực mà Nga kiểm soát ở nước láng giềng đã giảm khoảng 120 km2 trong tháng 04/2026, mức giảm chưa từng được ghi nhận tính từ đầu đợt phản công của Ukraina hồi mùa hè năm 2023, theo dữ liệu của Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW). Nga cũng đang lo ngại trước khả năng Ukraina có hành động phá hoại lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng phát xít Đức 09/05 tại Matxcơva, nên hôm 06/05 đã thúc giục các đại sứ quán nước ngoài tại Kiev « sơ tán » nhân viên và công dân trước khi Matxcơva ra đòn tấn công trả đũa Ukraina nếu Kiev phá hoại lễ kỷ niệm tại Quảng trường Đỏ.

Lấy lý do bảo đảm an ninh cho lễ duyệt binh, đề phòng các mối đe dọa tấn công bằng drone, từ đầu tuần này, chính quyền Nga đã bắt đầu cắt internet. Càng đến gần ngày 09/05, các biện pháp hạn chế internet ngày càng được siết chặt. Nhưng thực ra, những biện pháp này đã liên tục được thúc đẩy từ nhiều tháng nay, chính xác là từ mùa hè năm ngoái, từ việc chặn các ứng dụng nhắn tin như WhatsApp và Telegram, siết chặt việc sử dụng VPN và hạn chế các công cụ vượt kiểm duyệt internet, cho tới các đợt cắt internet kéo dài, thậm chí hoàn toàn, tại một số khu vực. Và mới đây, theo báo chí Nga, ngay cả bộ Phát triển Kỹ thuật số cũng bị nhắm tới.

Từ Matxcơva, thông tín viên Anissa El Jabri hôm 07/05 cho biết thêm :

« Tối thứ Tư (06/05), nhật báo Nga RBC đăng tin về khả năng 2 thứ trưởng của bộ Phát Triển Kỹ Thuật Số chuẩn bị mất chức. Bộ này cũng có thể sẽ được tái cơ cấu.

Tờ báo này, vốn dĩ được phép hoạt động tại Nga, viết về « việc điều chỉnh cơ cấu của nhiều phòng ban và phân bổ lại chức năng, nhiệm vụ của họ ». Theo RBC, kế hoạch « tối ưu hóa » đang được xem xét thực chất là cắt giảm khoảng 15% nhân sự, và đáng chú ý nhất là bộ phận an ninh mạng có thể phần nào sẽ được đặt dưới sự kiểm soát trực tiếp của Cơ quan an ninh liên bang FSB.

Trước chiến tranh, kinh tế Nga có mức độ s