Episode Details

تظاهرات اعتراضی دی ماه ۱۴۰۴ که با فراخوان‌های شاهزاده رضا پهلوی و به پشتگرمی سازمان اطلاعات و عملیات ویژۀ دولت اسرائیل روز به روز پرشور‌تر و بی‌پرواتر می‌شد وارد پنجمین روز خود شده بود که دونالد ترامپ اعلام کرد: اگر رژیم ایران طبق معمول به تظاهرات مسالمت‌آمیز شلیک کند و معترضان را بکشد، ایالات متحد آمریکا به کمک آنان خواهد شتافت. ما آمادۀ مداخله هستیم.

رئیس جمهور آمریکا سپس پا فراتر گذاشت و ایرانیان را به ادامۀ تظاهرات و حتی قیام دعوت کرد. کم و بیش همۀ ناظران و کارشناسان بین‌المللی بر این عقیده‌اند که تشویق‌های او سبب شد ایرانیان دلگرم شوند و با دست خالی به جنگ نیروهای تا دندان مسلحِ جمهوری اسلامی بروند، نیروهایی که دستور داشتند بی‌هیچ ملاحظه‌ای تیراندازی کنند. ترامپ به جنبش اعتراضی جوانان که به سراسر کشور گسترش یافته بود، وعدۀ یاری داد و اعلام کرد: کمک در راه است!

 تظاهرات دی ماه ۱۴۰۴ را بازاریان تهران در ۷ دی (۲۸ دسامبر۲۰۲۵) آغاز کردند. آنان در اعتراض به وضع فاجعه‌بار اقتصادی به خیابان‌ها آمدند. اما خیلی زود به دنبال فراخوان‌های شاهزاده رضا پهلوی گروه‌های بزرگی از مردم نیز به آنان پیوستند و به پشتگرمی وعده‌های اسرائیل و سپس آمریکا خشم خود را متوجه آخوند‌ها کردند و شعار «مرگ بر دیکتاتور!» دادند. رژیم با قطع اینترنت و ارتباط مردم با جهان خارج تظاهرات را به خون کشید. ده‌ها هزار جوان بی‌دفاع را کشت. بیمارستان‌ها و سردخانه‌ها را از جسدهای کشته شدگان انباشت، هزاران تظاهر کننده را بازداشت کرد و سپس مدعی شد که تظاهرکنندگان قصد کودتا داشتند.

اما انتظار مردم از کمک‌های وعده داده شده بیهوده بود. زیرا ترامپ تغییر عقیده داد و در ۱۶ ژانویه مدعی شد که جمهوری اسلامی اجرای حکم اعدام بیش از هشتصد زندانی را متوقف کرده و او از جمهوری اسلامی سپاسگزاری می‌کند. البته، معلوم نشد رژیم چنین قولی به ترامپ داده بود یا نه. به هر حال، رئیس جمهور آمریکا با مطرح کردن این موضوع هرگونه عملیات نظامی را منتفی دانست.

در آن چند روز چه گذشت؟ نخست این که ترامپ به قول خود وفا نکرد. برخلاف انتظارِ دست‌کم بخش چشمگیری از معترضان، پایگاه‌های سپاه پاسداران را بمباران نکرد و از کشتن علی خامنه‌ای روی گرداند. از سوی دیگر، جمهوری اسلامی ده‌ها هزار معترض را بی هیچ ملاحظه‌ای کشت و هزاران تن دیگر را دستگیر و زندانی کرد. جنبش اعتراضی فروخوابید و انبوه معترضان، شکست خورده و با دل‌های داغ‌دار به خانه‌های خود بازگشتند تا سوگوار جوانان و نوجوانان به خون خفته باشند.

در فردای سپاسگزاری ترامپ از جمهوری اسلامی، علی خامنه‌ای در یک سخنرانی از کشته شدن هزاران ایرانی سخن گفت و دونالد ترامپ را متهم کرد که با تشویق جوانان به شورش و وعدۀ کمک‌ به آنان سبب‌ساز این فاجعه شده است. او مدعی شد که «عوامل نادان و ناآگاه با سردستگی عوامل خبیث و آموزش‌دیده چند هزار نفر از مردم را به قتل رسانده اند».

شنیدن چنین دروغی از دهان رهبر جمهوری اسلامی عجیب نیست. با این حال، وعدۀ سر خرمن رئیس جمهور آمریکا را نیز به جوانان نمی‌توان نادیده گرفت. او نه تنها به وعدۀ خود عمل نکرد بلکه اظهار پشیمانی نیز نکرد و چنان که عادت اوست به آسانی از این موضوع گذشت و به موضوع دیگری پرداخت.

نخستین بار نیست که آمریکایی‌ها خیزشی را که خود یکی از برانگیزند‌گانش بودند یا دعوی حمایت از آن را داشتند، رها می‌کنند. این کار را آنان در سال ۱۹۵۶ با شورشیان مجارستانی کردند. در آن سال دولت آمریکا به شورشیان قول کمک داد، اما سپس عقب‌نشینی کرد. رادیو اروپای آزاد را ایالات متحد آمریکا در سال ۱۹۵۰ به راه انداخته بود که از مونیخ برای پنج کشور اروپای شرقی پخش می‌شد. تأمین مالی این رسانه به عهدۀ سازمان سیا، آژانس اطلاعاتی آمریکا، بود و به رغم کارشکنی کمونیست‌ها آن رادیو شنوندگان فراوان داشت.

 در اکتبر ۱۹۵۶ یک تظاهرات دانشجویی در بوداپست به خشونت کشیده شد. پلیس سیاسی مجارستان به سوی دانشجویان آتش گشود. شورش به سرعت گسترش یافت و شوراهای خودجوش در همه جا خواستار اصلاحات سیاسی شدند. دانشجویان نمادهای کمونیستی را از ساختمان‌های عمومی پایین کشیدند. دولت فرار کرد. دولت دیگری جایگزین آن شد و قول داد از پیمان ورشو که مجارستان را از نظر نظامی به اتحاد جماهیر شوروی می‌پیوست، خارج شود و انتخابات آزاد برگزار کند. نیروهای شوروی عقب‌نشینی کردند و آرامش شکننده‌ای برقرارشد.

در اوایل نوامبر، ارتش سرخ به مجارستان حمله کرد. مجارها چند روز جنگیدند. رادیو اروپای آزاد شورشیان را مدام تشویق می‌کرد و در برنامه‌هایی به زبان مجاری توصیه‌های تاکتیکی به آنان می‌داد. روزنامه‌نگارانِ رادیو اروپای آزاد که در محل حضو