Episode Details

कदाचित् भगवान् बुद्धः सरोवरे सद्योविकसितस्य कमलस्य सुगन्धस्य आस्वादनम् आरब्धवान् । तावता काचित् देवकन्या प्रत्यक्षा भूत्वा अवदत् 'किमपि मूल्यम् अदत्त्वा पुष्पस्य गन्धम् आजिघ्रति भवान् । एतत् चौर्यम्' इति । तावता अन्यः कश्चन आगत्य बहूनां कमलपुष्पाणां निर्दाक्षिण्यम् उत्पाटनम् आरब्धवान् । किन्तु सा देवकन्या तम् उद्दिश्य किमपि न अवदत् । तथा किमर्थम् इति बुद्धेन पृष्टे देवकन्या अवदत् 'लोभतृष्णादिभिः अभिभूताः सांसारिकाः धर्माधर्मयोः भेदं न जानन्ति । अतः धर्मरक्षणस्य भारः अपि तेषु आधिक्येन न भवति । किन्तु ये धर्मपरायणाः स्युः, तेषाम् अल्पा एव मार्गभ्रष्टता भवति महते पापाय । महताम् उत्तरदायित्वम् अपि भवति महत् एव' इति ।
(“केन्द्रीयसंस्कृतविश्वविद्यालयस्य अष्टादशीयोजनान्तर्गततया एतासां कथानां ध्वनिप्रक्षेपणं क्रियते”)

Once, the Buddha enjoyed the fragrance of a freshly blossomed lotus in a lake. A celestial maiden appeared and said: ‘You smell the flower’s fragrance without paying anything — this is theft’. Meanwhile, another man came and ruthlessly plucked many lotuses. Yet the maiden said nothing to him. Curious, the Buddha asked why. She replied: ‘Worldly people, overcome by greed and desire, cannot distinguish between right and wrong; hence the burden of protecting dharma does not fall heavily upon them. But those devoted to righteousness — even a small deviation can lead to great sin. For the virtuous, responsibility is as great as their stature’.