Episode Details

Στην ιστορία, οι πιο αιματηροί φόνοι δεν έγιναν από μίσος αλλά από αγάπη για το «καλό». Η Ιερά Εξέταση δεν βασάνιζε για εκδίκηση· βασάνιζε για σωτηρία ψυχών. Τα ολοκληρωτικά καθεστώτα του 20ού αιώνα δεν εκτελούσαν από σαδισμό· εκτελούσαν για κάθαρση, για πρόοδο, για το μέλλον. Πάντα υπάρχει μια υπέρτατη ιδέα που ζητά αίμα για να δικαιωθεί. Όταν ο άνθρωπος πειστεί ότι υπηρετεί κάτι ανώτερο από τον ίδιο, τότε ο φόνος παύει να είναι έγκλημα και γίνεται καθήκον. Εκεί γεννιέται ο πιο επικίνδυνος τύπος φονιά: όχι ο παρορμητικός, αλλά ο ηθικά βέβαιος. Εκείνος που δεν αμφιβάλλει. Εκείνος που δεν μετανοεί. Εκείνος που κοιμάται ήσυχος, επειδή πιστεύει πως έκανε το σωστό.

Η Μήδεια είναι το αρχέτυπο του φόνου που βαφτίζεται δικαιοσύνη. Μάγισσα, ξένη, απόλυτα βέβαιη για τη δύναμή της, δεν σκοτώνει ποτέ από παρόρμηση αλλά από απόφαση. Τεμαχίζει σώματα, εξαφανίζει ίχνη, οργανώνει τον θάνατο ως πράξη ελέγχου. Όταν σκοτώνει τα παιδιά της, δεν τα σκοτώνει από τρέλα αλλά από κυριότητα. Τα θεωρεί κτήμα της, προέκταση της θέλησής της, εργαλεία τιμωρίας του Ιάσωνα. Εκείνη απονέμει δικαιοσύνη, εκείνη ορίζει το τίμημα, εκείνη αποφασίζει ποιος θα ζήσει και ποιος όχι. Η Μήδεια δεν είναι απλώς μια φόνισσα μητέρα. Είναι μια ιδιωτική εξουσία που στέκεται πάνω από τον νόμο, τη φύση και τον Θεό. Στο πρόσωπό της ο μύθος καταγράφει κάτι διαχρονικό: όταν ο άνθρωπος πειστεί ότι κατέχει την αλήθεια και τη σωτηρία, τότε ο φόνος γίνεται πράξη ηθική και όχι έγκλημα.

Τότε ο μύθος κατεβαίνει από το ύψος του και παίρνει σώμα καθημερινό. Η Φραγκογιαννού είναι η Μήδεια χωρίς βασιλικό μανδύα, χωρίς άρμα θεών, χωρίς σκηνή τραγωδίας. Είναι η ίδια δομή ψυχής μέσα σε φτωχό σπίτι και στενά σοκάκια. Όπως η Μήδεια έτσι κι εκείνη ασχολείται με τη μαγεία όχι ως δεισιδαιμονία αλλά ως άσκηση εξουσίας. Μαθαίνει να πιστεύει ότι η θέλησή της μπορεί να διορθώσει τον κόσμο. Δεν σκοτώνει εν βρασμώ· σκοτώνει με σχέδιο. Δεν παραδίνεται στο πάθος· υπακούει σε μια εσωτερική βεβαιότητα. Τα κορίτσια δεν είναι πρόσωπα αλλά λογαριασμοί ζωής και θανάτου. Όπως τα παιδιά της Μήδειας γίνονται όργανα τιμωρίας του Ιάσωνα, έτσι και τα παιδιά της Φραγκογιαννούς γίνονται μέσα κάθαρσης μιας κοινωνίας που η ίδια θεωρεί διεφθαρμένη. Και στις δύο περιπτώσεις έχουμε την ίδια ύβρη: μια γυναίκα που αυτοαναγορεύεται σε δικαστή της ζωής. Η διαφορά δεν είναι ηθική αλλά κλίμακας. Η Μήδεια δρα στο επίπεδο του μύθου, η Φραγκογιαννού στο επίπεδο της κοινότητας. Ο μηχανισμός όμως είναι κοινός και αμείλικτος: όταν ο άνθρωπος πιστέψει ότι υπηρετεί το καλό, τότε ο φόνος παύει να βαραίνει τη συνείδηση και μετατρέπεται σε καθήκον.

Και οι δύο γυναίκες έχουν τρία κοινά θεμέλια:

μαγεία – φόνο – αυθεντία πάνω στη ζωή

Η Μήδεια δεν σκοτώνει εν βρασμώ. Τεμαχίζει. Διαλύει σώματα. Διαχειρίζεται τον θάνατο με τελετουργία. Αυτό δεν είναι πάθος. Είναι εξουσία.

Το ίδιο και η Φραγκογιαννού. Δεν σκοτώνει από έκρηξη. Επαναλαμβάνει. Συνεχίζει.

Βελτιώνεται. Αυτό είναι σειριακή λογική, όχι στιγμιαίο έγκλημα.

👉 η αυταπάτη της κυριότητας πάνω στον Άλλον

Η Μήδεια θεωρεί τα παιδιά της ιδιοκτησία.

Τα έφερε εκείνη στον κόσμο, άρα μπορεί και να τα αφαιρέσει.

Ο Ιάσωνας δεν θα τιμωρηθεί μέσω λόγου· θα τιμωρηθεί μέσω οντολογικού ακρωτηριασμού.

Η Φραγκογιαννού θεωρεί τα κορίτσια βάρη. Όχι πρόσωπα. Όχι ζωές. Λογαριασμούς.

Και όποιος θεωρεί τον άλλον βάρος, έχει ήδη κάνει το πρώτο έγκλημα.

Και οι δύο γυναίκες: δεν βλέπουν τον εαυτό τους ως εγκληματία βλέπουν τον εαυτό τους ως όργανο δικαιοσύνης

Η Μήδεια λέει: εγώ αποδίδω δικαιοσύνη στον άπιστο άντρα

Η Φραγκογιαννού λέει: εγώ αποδίδω δικαιοσύνη σε μια άδικη κοινωνία

Διαφέρει το αφήγημα. Η ψυχική πράξη είναι ίδια.

Και εδώ η μαγεία παίζει ρόλο-σφραγίδα:

Η μαγεία είναι η πεποίθηση ότι η θέλη